fa تاثیر تمرین هوازی بر اتساع عروقی وابسته به جریان خون در افراد بزرگسال دارای اختالالاتمتابولیکی: یک مرور نظاممند و فراتحلیل تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:nasimYW;"><strong>مقدمـه:</strong> اتسـاع عروقـی وابسـته بـه جریـان خـون (FMD )یـک مارکـر اصلـی بـرای پیشبینـی بیماریهـای قلبـی- عروقـی شـناخته شــده اســت کــه نشــان دهنــده اختــلال در عملکــرد اندوتلیــال میباشــد. هــر چنــد شــواهد نشــان میدهــد اصــلاح ســبک زندگــی از جملـه رژیـم غذایـی کـم کالـری بـا بهبـود سـطح FMD همـراه اسـت، امـا در خصـوص پاسـخ ایـن نشـانگر زیسـتی بـه فعالیـت ورزشـی ابهامـات زیـادی وجـود دارد. لـذا، هـدف از پژوهـش حاضـر بررسـی تاثیـر تمریـن هـوازی بـر FMD در افـراد بزرگسـال دارای اختـلالات متابولیکـی اسـت.<br> <strong>روش کار</strong>: ایـن مطالعـه یـک مـرور نظام منـد و فراتحلیـل بـود کـه مطابـق دسـتورالعمل های Cochrane و PRISMA انجـام شـد. جسـتجوی سیسـتماتیک در پایگاههـای Mags Noor ،Magiran ،Scholar Google ،Science of Web ،Scopus ،PubMed و SID تـا تاریـخ ۹ آوریـل ۲۰۲۵ بـرای مقـالات بـه زبان هـای فارسـی و انگلیسـی صـورت گرفـت. معیارهـای ورود شـامل مطالعـات کارآزمایـی بالینـی تصادفـی شـده بودنـد کـه اثـر تمریـن هـوازی بـر FMD در بزرگسـالان دارای اختـلالات متابولیـک را بررسـی کـرده و داده های میانگیـن و انحـراف معیـار پیـش و پـس از مداخلـه، همـراه بـا گـروه شـاهد، ارائـه کـرده باشـند. در نهایـت، 8 مطالعـه بـا (۹ مداخلـه تمریـن هـوازی) شـامل ۳۱۹ شـرکت کننده بـرای ورود بـه فراتحلیـل انتخـاب شـدند. تحلیـل داده هـا بـا اسـتفاده از میانگیـن تفـاوت وزنـی WMD و فاصلـه اطمینـان 95 درصـد (CI)محاسـبه شـد و بـرای تحلیـل داده هـا از مـدل اثـر تصادفـی در نرم&nbsp; افـزار CMA2 اسـتفاده شـد.</span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:nasimYW;"><strong>یافتــه هــا:</strong> نتایــج نشــان داد کــه تمریــن هــوازی در افــراد بزرگســال دارای اختــلالات متابولیکــی بــا افزایــش معنــادار FMD[ 1/407 &nbsp;،&nbsp; P=0/001 الی3/637) 2/522 =WMD ]نســبت بــه گــروه شــاهد میشــود.<br> <strong>نتیجه گیـری:</strong> نتایـج فراتحلیـل حاضـر نشـان داد تمریـن هـوازی بـا افزایـش FMD در افـراد بزرگسـال دارای اختـلالات متابولیکـی همـراه اسـت. بنابرایـن پیشـنهاد می شـود بـه منظـور پیشـگیری و حتـی درمـان اختـلالات متابولیکـی، انجـام تمرینـات هـوازی از جملـه پیـاده روی تنـد و دوچرخـه سـواری حداقـل بـرای سـه نوبـت در هفتـه در برنامـه زندگـی افـراد بزرگسـال مدنظـر باشـد.</span></div> <p dir="rtl" style="text-align: left;"><strong>Introduction</strong>: Flow-dependent vasodilation (FMD) is a well-known marker for predicting cardiovascular disease, indicating impaired endothelial function. Although evidence suggests that lifestyle modification, including a low-calorie diet, is associated with improvements in FMD levels,there is much uncertainty regarding the response of this biomarker to exercise. Therefore, the aim of the present study was to investigate the effect of aerobic exercise on FMD in&nbsp; adults with metabolic disorders<br> <strong>Methods</strong>: This study was a systematic review and meta-analysis conducted in accordance with the Cochrane and PRISMA guidelines. A comprehensive literature search was systematically performed across PubMed, Scopus, Web of Science, Google Scholar, Magiran, Noor Mags, and SID databases<br> up to April 9, 2025, for articles published in English or Persian. Eligible studies were randomized controlled trials that examined the effects of aerobic exercise on flow-mediated dilation (FMD) in adults with metabolic disorders and reported pre- and post-intervention means and standard deviations,<br> along with a control group. Ultimately, 8 studies (comprising 9 aerobic exercise interventions) with a total of 319 participants met the inclusion criteria and were incorporated into the meta-analysis. Data were analyzed using the weighted mean difference (WMD) with corresponding 95% confidence<br> intervals (CIs), applying a random-effects model implemented in CMA version 2 software&nbsp;<br> <strong>Results</strong>: The results indicated that aerobic exercise led to a significant increase in FMD among adults with metabolic disorders [WMD = 2.52; 95% CI: 1.407&ndash;3.637; P< 0.001] compared to the control group<br> <strong>Conclusions</strong>: The results of the present meta-analysis showed that aerobic exercise is associated with increased FMD in adults with metabolic disorders. Therefore, it is suggested that aerobic exercise, including brisk walking and cycling, should be included in the lifestyle of adults at least three times a week in order to prevent and even treat metabolic disorders<br> &nbsp;</p> تمرین هوازی, اتساع عروقی وابسته به جریان خون, بزرگسال, اختالالت متابولیکی. Aerobic exercise, Flow-mediated dilation, Adults, Metabolic disorders. 88 100 http://ijsr.ir/browse.php?a_code=A-10-404-3&slc_lang=fa&sid=1 Abbas Saremi عباس صارمی a-saremi@araku.ac.ir 10031947532846002598 10031947532846002598 No Department of Exercise Physiology, Faculty of Sport Sciences, Arak University, Arak, Iran گروه فیزیولوژی ورزش، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه اراک، اراک، ایران. Omid Zafarmand امید ظفرمند Omidzafarmand2202@gmail.com 10031947532846002599 10031947532846002599 Yes Department of Physical Education and Sport Science, School of Humanities, University of Yasouj, Yasouj, Iran گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران Omidzafarmand2202@gmail.com